Kapitalist sistem minimum giderle maksimum karı hedefler. Benim bununla ilgili bir sorunum yok. Gayette iyi yapar.

Motivasyon kavramının, kökeni 1940’lı yıllara kadar gitmekle birlikte son yirmi yılda moda olmuş bir kavramdır. Amacı organizasyonel yapılar içerisindeki insanları daha çok çalıştırmaktır. Bunun için de çalışana yönetime katılım imkânı vermek, yetki ve sorumluluk devretmek, rekabete sürüklemek, organizasyon içi etkin iletişimi mümkün kılmak, iyi çalışma ortamı koşulları sağlamak, takdir etmek ve ödüllendirmek, kariyer gelişim ve eğitim imkânları sunmak gibi yöntemler kullanır.

Yukarıdakilerin hepsi hoşturlar. Kulağa hoş gelirler, yüreğe hoş gelirler. İnsana kendini iyi hissettirler. “Daha çok çalışan” çalışanlar üretirler. Ne ticari, ne ahlaki, ne de etik bir aksaklık görünmemektedir.

Ancak ben cinsim ya… Taktım gene bir mevzuya…

İnsanı motive eden bu karmaşık yöntemler ile değirmende sabahtan akşama kadar dönen eşeğin önüne asılan havuç arasındaki bir fark var mıdır? Varsa nedir?

Şimdi yukarıda saydıklarımızı bir de eşeğe uyarlayalım.

Mesela Eşeğe yönetime katılım imkanı verme : Öğütülen unun şehire hangi yolda götürüleceği noktasında eşek yönetime katılabilir.

Eşeğe yetki ve sorumluluk devretme: Eşeği değirmende yalnız bırakıp buğdayın öğütülmesi işindeki tüm süreç eşeğe devredilebilir.

Rekabet : Eşeğin yanına daha genç, ya da daha aç, ya da daha enerjik bir eşek verip, bizim eşeğin daha hızlı hareket etmesi sağlanabilir.

Organizasyon Etkin İletişim : Farklı anırmaların anlamları, anırırken kuyruğun ne derece yükseğe çıktığı vb. incelenerek eşekler arası daha iyi ve etkin bir iletişim sağlanabilir.

İyi Çalışma Ortamı : Klimalı değirmen, yerlere taze ot serilmiş ağıl, temiz su dolu yalak vb. gibi imkanlar sunulabilir. Hafta sonu çalışılmayabilir.

Takdir : Eşek iyi çalıştığında daha leziz otlar verilebilir, soğuk su ile serinletilebilir.

Kariyer İmkanı : Belli bir süre değirmende çalışan eşek, sabahtan akşama yeterince un öğütmüş, yeterince çalışmışsa, artık binek eşeği olarak ve sadece gezinti amaçlı işlere verilebilir. Veya eşeklerin lideri olup ritmik anırmalar ile diğer eşekleri çalıştırabilir.

Nasıl? Eşek A.Ş. müthiş bir motivasyon yönetimi uygulamıyor mu sizce de?

Ancak tüm bunlarla uğraşmanın gereği yoktur. Eşek eşektir. Önüne bir havuç koymanız tüm bu karmaşık ve zahmetli motivasyon yönetiminin yaptığını bol bol yapar.

Böyle ileri teknoloji motivasyon yönetim sistemleri insanlar içindir.

Demek ki fark varmış… yani sanırım!!!

Melik Çelikoğulları (Temmuz 2006)